"De pijn is er nog, maar ik leef weer in plaats van overleven"

Ik had al langer rugklachten, maar ik wist eigenlijk niet hoe erg mijn rug eraan toe was. Mijn manueel therapeut bezocht ik regelmatig en die zette mijn wervel dan weer ‘terug in het gelid’, waardoor ik weer even vooruit kon. Maar de pijn kwam steeds vaker en sneller terug. En werd ook heftiger. Uiteindelijk belandde ik bij de neuroloog in het ziekenhuis.

Uit de scan bleek dat ik vijf versleten wervels had, met drie stenoses ertussen. Kapot, was het woord dat bij mij bleef hangen. En het eerste wat ik te horen kreeg was: “Hier kan ik niets mee.”, dus ik werd doorgestuurd. Ik ging er eigenlijk al vanuit dat het waarschijnlijk op een operatie zou uitdraaien. ‘Als dat zo was, dan was dat zo’ dacht ik.

Maar die hoop werd meteen weggeveegd. Er werd gezegd dat opereren veel te gevaarlijk was. “Als je mijn moeder was, zou ik zeggen: begin er niet aan” zei de arts. Ik ging van een mogelijke oplossing naar het gevoel dat er geen opties meer waren. Het enige wat ik nog kon proberen was een TENS-apparaat. De eerste dag dacht ik nog dat het apparaat iets deed, maar al snel merkte ik dat het eigenlijk geen verschil maakte. Tijdens de volgende afspraak hoopte ik dat er iets anders werd aangeboden, maar er was niets. Helemaal niets. Ik voelde me echt losgelaten.

Beperkingen door de pijn

En ondertussen kreeg mijn lichaam bij elke teleurstelling méér pijn, zonder dat ik me dat op dat moment realiseerde. Ik kon uiteindelijk nog geen honderd meter meer lopen. Ik liep krom, hing bij het koken over het aanrecht heen, en kon mezelf in bed nauwelijks nog omdraaien. Op vakantie heb ik zelfs een rollator gekocht, iets wat ik me een jaar daarvoor niet eens kon voorstellen. Maar zonder die rollator kwam ik nergens meer.

Ook alles waar ik vroeger plezier uit haalde, zoals creatief bezig zijn, zakte weg. Tot ik online ging zoeken en bij CIR terechtkwam. Ik las de website en dacht: zou dit iets voor mij zijn? Ik ben met mijn huisarts gaan praten en besloot ervoor te gaan.

Vanaf vandaag mag je alles weer doen

Na de screening kon ik binnen een paar weken starten. In het begin moest ik wel even slikken: allemaal jonge mensen die mij gingen helpen? Maar al snel merkte ik dat ze ontzettend respectvol waren. Ze daagden me uit, maar nooit op een vervelende manier. Ik voelde me in het begin soms een beetje belachelijk, bijvoorbeeld toen ik in de oefenzaal liep met een tas vol gewichten om boodschappen te oefenen, maar iedereen deed zijn of haar oefeningen. Het werd normaal.

In mijn eerste gesprek met de revalidatiearts vroeg hij aan mij: “Wat mag je allemaal niet meer doen?”. Het was een hele lijst. Ik had de afgelopen maanden zoveel verboden gekregen: niet tillen, geen oefeningen, geen sportschoolcircuit, ga maar door. Hoe minder ik mocht, hoe stijver en pijnlijker ik juist werd. En toen zei hij: “Vanaf vandaag mag je dat allemaal weer. Je rug is al kapot, wat kun je nog verpesten?” Dat was zo’n opluchting. Ik zag mezelf al in een scootmobiel belanden. Ik ben dan wel 70, maar dat betekent niet dat je een oud wijf bent.

Gevoel gaat ergens in je lijf zitten

Ieder mens van 70 heeft dingen in z’n leven meegemaakt, maar ik ben niet iemand die erin blijft hangen. Maar ik vond de sessies met de psycholoog wel een goeie functie hebben. Het heeft mij gebracht dat alles wat je in het verleden meegemaakt hebt, toch ergens in je lijf gaat zitten. Die rug slijtage komt wel ergens vandaan. Gevoel zit in je lijf. Eigenlijk kreeg ik veel kleine eye-openers. Soms moest ik wel even om uitleg vragen, want sommige dingen zijn lastig te begrijpen. Maar dan maakte ze bijvoorbeeld een tekening bij de uitleg of gebruikte ze een duidelijke metafoor.

Ook wel dat er dingen in de sessies door de behandelaren gezegd werden en op dat moment zag ik dat zelf niet zo. Maar later thuis nadat ik het heb kunnen laten bezinken zag ik; het klopt toch wel. De volgende sessie pakte ze dat ook weer door.

Leren opbouwen, doseren en vertrouwen

Eerst kon ik nog geen twee minuten lopen. Nu, na het traject kan ik in het bos een halve kilometer wandelen zonder rollator. Ik moet dat niet drie keer per dag doen, en ja: ik heb nog steeds pijn. Maar ik bouw het weer op. Ik doe het weer. Ik ga ook weer met mijn man mee het bos in. Fotograferen is zijn hobby, maar omdat hij steeds moest stilstaan, ging ik niet meer mee. Nu kan dat weer.

Ze waren bij CIR heel duidelijk: je moet niet verwachten dat je na drie maanden weer rondhuppelt. Hoe ver je komt, weet niemand. Maar het is een traject waar je 100% voor moet gaan.

In de oefenzaal sprak ik een keer een andere cliënt. Bij mij ging het langzaam beter; bij haar juist niet. Tijdens dat gesprek viel er bij haar een kwartje: dat ze hulp mag vragen, dat ze niet alles zelf hoeft te dragen. Dat vond ik zo bijzonder om te zien.

Mijn leven terug

Ik deed vroeger vrijwilligerswerk in een kasteel, dat heb ik ondertussen weer opgepakt na 2 jaar het niet kunnen doen. Ik teken weer, schilder weer, geef weer workshops thuis. Ik wist niet dat ik in een zwart gat had gezeten. Pas achteraf besef ik dat. De pijn is niet weg, maar hij is behapbaar. Ik kan ermee leven.

Ook heb ik geleerd om te doseren. Vroeger begon ik om 8 uur in de tuin en stopte ik pas als alles af was. Nu doe ik een uurtje, kijk hoe het gaat en ga misschien later nog even verder. Of bij het koken dat ik graag doen, doe ik al het snijwerk nu zittend in plaats van staand aan het aanrecht. Zo simpel eigenlijk, maar je denkt er zelf niet aan.

Ik gebruik ook bijna geen pijnstillers meer. Ik doe gewoon de dingen die ik leuk vind en waar ik zin in heb. Als het niet meer gaat, dan stop ik. Ik denk er nu bewust overna. Ik ben dan 70, maar in mijn hoofd voel ik me niet zo. Wat me het meeste heeft geleerd en voor iedereen heel belangrijk is: leren luisteren naar je lijf en accepteren als het even niet gaat en de draad weer oppakken als het weer wel gaat.

Note van de behandelaar:

Mieke heeft gedurende het traject mooie stappen weten te zetten wat resulteerde in een actiever leven. Om dit te bereiken heeft ze allereerst inzicht opgedaan in haar patroon van omgang met klachten en waar dit in resulteerde.  Later heeft ze leren doseren, pauzeren en tijdgericht activiteiten te benaderen. Toen dit lukte, kwam het vertrouwen dat ze veel meer kan bewegen dan ze eerder dacht. Ik wens Mieke nog veel fijne momenten toe in haar mooie tuin!