Chronische pijn en het biopsychosociaal model

Het biopsychosociaal model helpt ons om gezondheid en ziekte breder te begrijpen. Vroeger werd vaak vooral naar het lichaam gekeken: als er iets stuk was, moest dat worden gerepareerd. Bij chronische pijn werkt dat anders. Er is meestal niet één duidelijke lichamelijke oorzaak die opgelost kan worden.

Het biopsychosociaal model laat zien dat pijn niet alleen te maken heeft met het lichaam (bio), maar ook met gedachten en gevoelens (psycho) en met je omgeving (sociaal). Al deze onderdelen hebben invloed op elkaar. Zo kan slecht slapen zorgen voor meer pijn, kan angst om te bewegen leiden tot minder activiteit, en kan weinig steun uit je omgeving ervoor zorgen dat je minder onderneemt.

Door breder te kijken, wordt duidelijk waarom pijn soms blijft bestaan en wat je eraan kunt doen. Het model helpt om beter te begrijpen hoe klachten werken en hoe je er anders mee om kunt gaan.

Biologische, psychologische en sociale factoren

In plaats van alleen naar het lichaam te kijken, zoals vroeger gebruikelijk was, richt dit model zich op drie onderdelen:

• Biologische factoren: lichamelijke kenmerken en omstandigheden, zoals genetische aanleg, een ziekte of bijvoorbeeld slaapproblemen.
• Psychologische factoren: ervaringen en emoties, zoals trauma in het verleden, depressie of angst om te bewegen.
• Sociale factoren: invloeden vanuit de omgeving, zoals een pestverleden, problemen thuis of op het werk of weinig steun van naasten.

Deze factoren beïnvloeden elkaar en kunnen samen zorgen dat pijnklachten in stand blijven of verergeren.

Behandeling met het biopsychosociaal model bij CIR

Als pijn chronisch is, en dat is al na drie maanden, is de oorzaak soms niet goed meer te achterhalen. Soms is er wel een duidelijke lichamelijke aanleiding geweest, zoals een blessure of een hernia, maar ook na genezing blijft het pijnsysteem actief. Dat komt doordat pijn complex is: het wordt niet alleen gevoeld in het lichaam, maar pijn is eigenlijk een product van het brein.

Het biopsychosociaal model helpt om zicht te krijgen op die complexiteit. We kijken naar de volgende compnenten:

• Fysiek: in de behandeling wordt eerst stil gestaan bij het voelen van lichaamssignalen om vandaar uit zicht te krijgen op belastbaarheidsgrenzen en overbelastings patronen. Belastbaarheidsverhoging vindt pas later plaats, soms met behulp van Graded Activity, dan werk je stap voor stap aan het vergroten van je belastbaarheid.
• Mentaal: met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) leer je psychologische flexibiliteit te vergroten, zodat je op een andere manier om kunt gaan met pijn en belemmerende gedachten.
• Participatie: we richten ons op wat voor jou betekenisvol is. Vanuit je persoonlijke waarden werk je toe naar activiteiten en een leven dat voor jou zinvol is.

 Samen vormen deze onderdelen de puzzel van pijn. Hoe beter we die puzzel leggen, hoe gerichter we kunnen behandelen. En vooral: hoe beter jij leert begrijpen wat er bij jou speelt. Die inzichten geven niet alleen houvast, maar ook grip.

Doel van de behandeling

Het uiteindelijke doel heeft niet als focus het verminderen van de pijn, maar het verbeteren van de kwaliteit van jouw leven. Concreet betekent dit:

• Inzicht krijgen in factoren die je klachten beïnvloeden.
• leren om ander gedrag in te zetten dat je helpt vooruit te komen.
• Vergroten van je zelfredzaamheid.
• Actief meedoen in de maatschappij.
• Een leven leiden dat past bij jouw waarden en mogelijkheden.

Meer weten over het biopsychosociaal model? Luister onze podcast; De Pijncast

In aflevering 3 van De Pijncast bespreken Prof. Dr. Rob Smeets en medisch directeur René Oosterwijk hoe zij gebruik maken van het biopsychosociaal model. Hoe herken je de verschillende factoren? En waarom is deze manier van kijken zo waardevol?

🎧 Spotify – De Pijncast aflevering 3 beluisteren

🎧 Apple Podcast – De Pijncast aflevering 3 beluisteren

🎧 Podimo – De Pijncast aflevering 3 beluisteren

Klaar om de regie over jouw leven terug te pakken? 

Bij CIR kijken we met het biopsychosociaal model naar alle factoren die meespelen bij jouw klachten. Zo combineren we verschillende vormen van behandeling en begeleiding, zodat je weer meer kunt bewegen, energie krijgt en beter omgaat met pijn.

✅ Kom langs tijdens een inloopuurtje bij een CIR-vestiging bij jou in de buurt
✅ Vul onze zelftest in en krijg direct een eerste indruk
✅ Bespreek een verwijzing aan met je huisarts, medisch specialist of bedrijfsarts